Chúng ta chọn một nơi để làm việc bởi vì rất nhiều lý do: Danh tiếng công ty, chức vị, môi trường làm việc, Sếp,… Tuy nhiên, thật khó có thể chối bỏ tầm quan trọng của Lương trong việc đưa ra quyết định chọn nơi làm việc, nếu không muốn nói đó chính là điều kiện cốt lõi. Đàm phán lương luôn là một chủ đề rất nhạy cảm đối với cả nhà tuyển dụng và người đi làm, nhất là khi chúng ta đã gắn kết với công ty một thời gian và cảm thấy đã đến lúc chúng ta cần nhận được mức lương phù hợp hơn cho những cống hiến của mình.

Với Nat, đàm phán lương là “kĩ nghệ”. Kĩ năng và nghệ thuật. Bởi lẽ để đàm phán lương hiệu quả, chúng ta cần cả phần cứng (kĩ năng) và phần mềm (nghệ thuật). Nat không ở đây nói suông. Nat đã thành công đàm phán lương của mình sau ba năm làm việc ở công ty tăng lên hẳn hai bậc lương và hai mức trong vị trí công việc của mình. Việc đàm phán này, đối với Nat, là một bước ngoặc khá lớn trong cuộc sống của Nat. Một, bởi vì đây là lần đầu tiên Nat được lên vị trí quản lý ở châu Âu. Hai, bởi cả quá trình này dạy Nat vô vàn các kĩ năng quý và bài học hữu ích mà ngay dưới đây thôi, Nat sẽ chia sẻ lại với những ai cần đến nó :). Như tôn chỉ của NatDiscovery đó giờ, chia sẻ lại những gì Nat đã trải qua, đã nhìn thấy, đã học được, để đọc giả có thể dựa trên những điều này, đi nhanh hơn, tiến xa hơn và né đi những gì Nat đã vấp phải, từ trước đến giờ, vẫn không thay đổi.

Nếu bạn đang mong muốn có một mức lương tốt hơn và muốn đàm phán với công ty của mình, chúng ta bắt đầu, nhé!

Bước 1: Chuẩn bị “vũ khí”:

Để làm bất cứ việc gì cũng vậy, việc chuẩn bị là bước quan trọng bậc nhất mà chúng ta thường hay bỏ qua hoặc làm chưa thấu đáo. Đàm phán lương cũng vậy!. Vậy thì, chúng ta cần chuẩn bị gì?

• Tâm lý:

Nhiều bạn rất ngại việc đòi hỏi tăng lương vì sợ nhà tuyển dụng sẽ cảm thấy mình quá tham lam, hay sợ mình chưa đủ giỏi để lên đến mức đó, không biết rằng so với thị trường mình có đáng giá đến vậy không. Nat cũng đôi khi như vậy.

Nhưng, nếu chúng ta thay đổi một xíu góc nhìn của mình….

Mức lương tốt hơn sẽ giúp chúng ta có một cuộc sống tốt hơn, trả tiền mượn ngân hàng mua nhà nhanh hơn một xíu, mua được một căn nhà rộng hơn một xíu, gia đình chúng ta sẽ có thêm một ít tiền, Ba Mẹ/ Vợ chồng chúng ta sẽ được ăn ngon hơn một xíu, sống tốt hơn một xíu, con cái chúng ta sẽ được học trường tốt hơn một xíu,…

Đến cuối cùng, cái chúng ta đang đấu tranh cho, là cho bản thân mình, cho gia đình mình, cho những người mình yêu thương. Với những điều đó, giá nào cũng đáng!

Thế nhưng, khoan đã, sẽ không có mong muốn nào thành hiện thực nếu bạn không thật sự có giá trị. Chúng ta đến tiếp điều thứ hai cần chuẩn bị nhé!

• Giá trị bản thân:

Bạn sẽ không muốn trả tiền cao cho một món hàng giá rẻ phải không? Công ty cũng vậy!

Chúng ta sẽ không thể nào đàm phán mức lương cao hơn nếu công ty không nhận ra giá trị của bạn ngang hoặc hơn tầm ấy. Ở đây, xin lưu ý là “công ty nhận ra” nhé!. Nghĩa là, giỏi thôi, chăm chỉ thôi là chưa đủ. Cái thật sự quan trọng hơn là làm sao để Sếp bạn, công ty bạn nhận ra điều đó. Người trẻ châu Á mình, so với các bạn Tây, thật lép vế ở khoản thể hiện. Nhưng thôi, chúng ta sẽ bàn chuyện này ở các dịp sau.

Hãy thử đặt bản thân mình vào vị trí công ty mình nhận định. Những năm qua, chúng ta có thật sự biểu hiện xuất sắc chưa? Chúng ta có làm hơn cả mong đợi của công ty về vị trí hiện tại của bản thân mình chưa?

Nếu chưa, đây là lúc bạn vạch ra kế hoạch hành động để làm điều đó!

Năm 2020 là năm đại dịch COVID. Khi cả công ty đều đang loay hoay không biết xử trí thế nào, may mắn thay chính điều này lại giúp Nat nổi lên như một ngôi sao ở công ty, vì Nat trẻ, Nat học nhanh hơn mọi người các kĩ thuật công nghệ. Nat làm điên cuồng. Nat không ngại nhận luôn việc của các Teams khác. Chính điều này giúp Nat trở thành một nhân vật không thể thiếu trong Team. Vì vậy, quá trình đàm phán lương của Nat vô cùng suôn sẻ.

Một cách khác để biết bản thân mình đang ở đâu là: Hãy đi ứng tuyển ở những nơi khác với vị trí bạn đang muốn lên tới. Điều này vừa giúp bạn biết bạn đang ở đâu trên thị trường, vừa sẽ là vũ khí rất rất mạnh để đàm phán ngược lại với công ty hiện tại, nếu bạn thành công.

Khi đàm phán, trong tay Nat đã có thêm 2 lời mời ở công ty khác.

• Mối quan hệ:

Có một câu Nat cực kì tâm đắc khi Nat đọc các lời khuyên trên mạng về việc đàm phán lương: “Đến cuối cùng, bạn không đàm phán với công ty, bạn đàm phán với con người“.

Không phải công ty, chính Sếp bạn mới là người trực tiếp gật đầu cho mức lương của bạn, thuyết phục hết thảy những đơn vị còn lại: Nhân sự, Sếp của Sếp, Sếp của Sếp của Sếp,…

Tất cả quá trình này đều liên quan đến con người. Mà đã là con người, thì tình cảm và mối quan hệ luôn có tầm ảnh hưởng lớn. Phần “nghệ” trong “kĩ nghệ”, nằm ở đây.

Trong suốt những năm qua, bạn đã tạo bao nhiêu mối quan hệ trong môi trường này? Ai sẽ có thể là người giúp bạn?

Nat may mắn có một Chị Sếp cũ cực kì quý, một người đồng nghiệp vô cùng thân thiết, và vô vàn những người “bạn” khác trải dài từ Sales, Kĩ sư, đến tầm Giám đốc cấp cao. Nat tận dụng từng lúc có dịp để kết bạn với họ, chia sẻ với họ đam mê của mình, ý tưởng của mình, và giúp đỡ họ những lúc họ cần. Tuyệt vời thay, ngay lúc này, chính họ lại là những người đứng ra giúp Nat đưa lời khuyên, thậm chí viết giúp luôn Reference Letter khi Nat ứng tuyển ở công ty khác. Và đặc biệt, chính vì họ biết được ý tưởng của mình, đam mê của mình, họ chia sẻ với Sếp của họ, Sếp của họ nhắc đến trong cuộc họp với Sếp của Nat. Bạn thấy không, xã hội loài người chúng ta, đều liên kết với nhau, bằng cách này, hay cách khác :).

Bước 2: Lên chiến lược hành động

Có một số câu hỏi chúng ta cần trả lời thật chân thật với bản thân mình khi lập ra chiến lược:

• Tôi đang muốn gì? Lương, lên bao nhiêu phần trăm lương là đủ? Chức vị, thế nào là tôi sẽ cảm thấy vui.
• Việc này có hợp lý không? Tôi có xứng đáng lên mức đó không? Vì sao? Chức vị đó có đang bỏ trống không? Nếu không, làm sao để tôi thuyết phục công ty mở ra vị trí tôi đang muốn? Nó giúp ích gì cho hoạt động công ty?
• Lúc nào là thời điểm tốt để hành động?

Hỏi bản thân những điều này thật sự vô cùng nhức đầu. Nói thật, lúc Nat làm cũng mất ngủ cả đêm, cứ suy nghĩ mãi, vì nó quan trọng mà. Nhưng tin Nat đi, nó xứng đáng!

Như Nat để cập ở trên đấy, chúng ta không đàm phán với công ty, chúng ta đàm phán với con người. Vậy thì, thay vì việc cứng ngắc đề cập với Sếp: Tôi muốn tăng lương, Nat đi đường vòng một chút để mọi việc không quá căng thẳng.

Lúc đấy Nat đã có hai lời mời từ hai công ty rồi. Mức lương cao hơn vị trí hiện tại của Nat một bậc, nhưng thật sự trong lòng Nat vẫn thích công ty hiện tại. Dưới đây là những điều Nat đã làm, Nat viết ra để các bạn tham khảo. Tham khảo thôi nhé, vì mỗi chúng ta đều khác nhau, không thể áp dụng hết cho mọi người.

1. Nat biết bản thân mình ở đâu rồi. Thị trường cũng xác nhận. Nat tin Nat còn có giá trị hơn như thế ở công ty hiện tại vì ngoài kĩ năng, việc Nat đã quen việc, hiểu công ty và có mối quan hệ cực kì tốt với tất cả các văn phòng toàn cầu và các phòng ban lại tạo thành nhiều điểm cộng cho Nat. Một điều nữa, tất cả mọi người đều biết Nat yêu công ty. Kiếm đâu ra một nhân viên như thế :).
2. Nat chia sẻ điều này với hai cô đồng nghiệp vô cùng thân thiết của Nat để hỏi ý kiến của họ: Sếp cũ và Chị đồng nghiệp. Sếp cũ Nat chia sẻ cho Nat biết cá tính của Sếp mới của Nat, bác ấy thích điều gì, không thích điều gì, nên nói chuyện với Bác ấy ra sao. Chị đồng nghiệp còn lại giúp Nat cho lời khuyên về những thứ nên cân nhắc. Một lần nữa, mối quan hệ được như thế này là do chúng ta có bỏ sức ra xây từ những ngày đầu.
3. Như thế chưa đủ, Nat dùng các công cụ phân tích cá tính như Crystal Knows để từ Linkedin của bác Sếp mà đưa ra được cá tính và cách nói chuyện thế nào cho hợp lý với bác ấy. Đây là bệnh nghề nghiệp: Làm truyền thông nên lúc nào cũng nghĩ đến đối tượng mục tiêu và kiếm cách nói chuyện cho phù hợp. Cái Crystal Knows này dựa trên những gì bác ấy chia sẻ mà đưa ra nhận định. Theo kinh nghiệm của Nat là cực kì chuẩn xác. Các bạn Sales dùng rất nhiều.
4. Nat email cho bác Sếp hẹn một buổi gặp. Vì Nat biết bác ấy là người khá cởi mở và rất giỏi trong việc hoạch định chiến lược. Ngoài ra, bác rất coi trọng sự thẳng thắn, chân thật. Nat nói thẳng luôn là hiện tại mình đang có hai lời mời rất tốt, lương cao hơn rất nhiều và chức vị cũng rất tốt từ hai công ty và Nat CẦN BÁC GIÚP CHO Ý KIẾN vì Nat thật sự rất thích công ty mình và Nat không muốn rời đi.
5. Đúng như những gì Nat tính trước, ngay lập tức bác hẹn một cuộc gặp.
6. Trong cuộc gặp đó, tâm lý của Nat biết rất rõ bản thân ở đâu nhưng luôn giữ thái độ cực kì cầu thị kiểu “Hãy giúp tôi vì tôi không muốn phải ra đi”. Nat cũng hỏi thẳng luôn là không biết bác có cân nhắc Nat cho vị trí cao hơn không. Vì Nat có bằng chứng cho thấy năng lực mình có thể đảm nhiệm. Tất cả những điều này, từ bước chuẩn bị mà ra hết.
7. Đúng theo Nat nghĩ, trong một ngày, lập tức bác ấy đã gửi mức lương mới.
8. Đến lúc này, chúng ta là người chủ động rồi. Theo nguyên lý, chúng ta không bao giờ chấp nhận ngay lời đề nghị đầu tiên vì người đề nghị sẽ có khuynh hướng đưa ra những gì có lợi hơn cho họ trước. Nat biết mình có thể có cao hơn, nên một lần nữa Nat đàm phán. Nat đưa ra các mức lương ở các công ty khác (Có nói hơn một xíu, vì thật sự với các công ty kia mình vẫn chưa đàm phán lại mà!), phân tích cho bác ấy lợi ích khi giữ Nat so với việc tuyển người mới và cái hại tiềm năng nếu Nat đi. Dĩ nhiên là Nat nói một cách thật khôn khéo.
9. Thành công 🙂

Qua chuyện này, Nat rút ra ba bài học lớn:

• Một là, nếu chúng ta không đòi hỏi, mãi mãi chúng ta sẽ không có được nó.

Nat có thể cố gắng và chờ đợi, nhưng để được đến mức như Nat vừa đàm phán, có thể Nat sẽ phải ở công ty đến 10 năm. Vậy thì, tại sao chúng ta không thương bản thân mình hơn bằng cách đòi hỏi cái mình xứng đáng có?

• Hai là, chúng ta không đàm phán với công ty, chúng ta đàm phán với con người.

Đừng quên yếu tố con người trong cả quá trình này.

• Ba là, điều quan trọng không phải bạn giỏi bao nhiêu, mà là người ta thấy bạn giỏi bao nhiêu.

Chăm chỉ làm là tốt, nhưng thể hiện việc làm của mình để người khác thấy cũng là một yếu tố quyết định sự nghiệp của bạn. Đừng im lặng mà làm.

————

Nat hi vọng những điều Nat chia sẻ có thể giúp cho một ai đó đang cần.

Chúc bạn thành công, nhé! 🙂

NatDiscovery